تبلیغات
آلاء - مردم عمیق!
چهارشنبه 24 مرداد 1386  07:08 ق.ظ    ویرایش: - -
نوع مطلب: شریعت ،

إنّ الله عزوجلّ علم أنَّه یكون فی آخر الزّمان أقوام مُتعمِّقون ، فأنزل الله تعالی «قُل هو اللهُ احدٌ» والآیات من سورة الحدید إلی قوله «و هو علیمٌ بذات الصّدور» ، فمن رام وراء ذلك فقد هلك.
همانا خداوند عزوجلّ علم داشت كه در آخرالزمان اقوام تعمق كننده ای خواهند بود. پس سوره توحید و 6 آیه نخست سوره حدید را نازل كرد ، پس كسی كه از این آیات فراتر رفت ، هلاك شده است.

این حدیث در كتاب كافی ج1 و كتاب توحید صدوق آمده.

برخی مثل فیض كاشانی حدیث را در مقام مدح اقوام متعمق و امر به تعمق می دونه. ملاصدرا نیز بدون این كه تصریح كنه ، محتوای حدیث را در راستای مدح تعمق كنندگان دونسته و به تعمق در سوره توحید و شش آیه نخست سوره حدید پرداخته.
در مقابل ، برخی دیگر پیام حدیث را مذمت متعمقان میدونه.

در سال های اخیر ، برخی افراد به ترویج نظریه نخست پرداخته و متعمقان را تمجید و بر فیلسوفان تطبیق می كنن و در نتیجه ، حدیث را تأییدی بر فلسفه و آرای فلسفی می دونن و گاه در ضمن سخن ، زمان موجود را همان آخرالزمان دونسته و حدیث را مؤیدی بر آرای فیلسوفان معاصر و ردّی بر منتقدان این فیلسوفان می دونن.

لفظ « تعمق »

از نظر لغوی یعنی مبالغه کردن در امری برای رسیدن به نهایت آن.

« تعمق » در احادیث

همانطور که نمیشه واژه به كار رفته در یك زبان و فرهنگ را براساس معنای زبان و فرهنگ دیگر معنا بشه ، سخنان معصومان علیهم السلام نیز اینجورین.

از احادیث تعمق چند دسته زیر جالبه :

1- احادیثی كه مطلق تعمق را مذمت می كنن. مثل حدیثی از امیرالمؤمنین علیه السلام اشاره كرد كه در آن تعمق یكی از اركان و ستون های كفر معرفی شده است:
الكفر علی أربع دعائم: علی التعمق… فمن تَعَمِّقَ لم یُنِبْ إلی الحق(کافی ج2)
كفر بر چهار ستون پایدار است: بر تعمق… پس آن كه تعمق كرد به حق باز نگشت.

2- احادیثی كه از تعمق در اعمال و تكالیف شرعی نهی می كنن که این دسته ناظر به افراط و وسواس در تکلیفهای شرعیه.

3- احادیثی كه از تعمق در صفات خدا نهی كرده ، ترك كنندگان این نوع تعمق را مدح و تحسین نموده و آن ها را راسخان در علم معرفی می كننه! در حالی كه به نظر می رسد رسوخ در علم با تعمق متناسب است نه با ترك تعمق ، که شاید دلیلش این باشه كه تعمق به معنای افراط و خارج شدن از حده.

4- احادیثی كه تعمق در معرفت خدا را بی فایده می دونه.

بحث اصلی اینه که پیام حدیث چیه ؟ آیا پیام حدیث مدح اقوام متعمق و امر به تعمق است یا نكوهش متعمقان و نهی از تعمق؟

جواب ما اینه که این حدیث در مذمت مردم متعمقه! و شاهدش هم علاوه بر بررسی لفظی فوق ، آخر حدیثه که میگه هر کی از اون آیات فراتر بره هلاک میشه.

همچنین اون آیات میتونه معیار خوبی برا افرادی باشه که میخوان درباره خدا فکر و بحث کنن و در واقع یه خط قرمزه که نباید از اون فراتر برن.
خوبه یه بار دیگه در این آیات دقت کنیم :

بسم الله الرحمن الرحیم قُلْ هو اللهُ أَحَد اللّهُ الصَّمد لَمْ یلدْ ولمْ یولَدْ و لمْ یكن لَّه كفوًا أَحد

بسم الله الرحمن الرحیم سَبّحَ لِلّه مَا فِی السَّمواتِ والأرضِ وهو العزیزُ الحكیمُ لَهُ مُلْكُ السَّموتِ والأرضِ یُحْیِ ویُمیتُ وهو عَلی كُلِّ شَیْءٍ قَدیر هو الأولُ والأخِرُ و الظَّاهِرُ و الْبَاطِنُ و هو بِكُلّ شَیءٍ عَلیم هو الَّذی خَلَقَ السَّمواتِ والأرضَ فِی سِتّةِ أیامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی العَرشِ یَعلَمُ ما یَلِجُ فِی الأرضِ ومَا یَخرُجُ مِنْهَا وَمَا یَنزِلُ مِنَ السَّمآء وَمَا یَعْرُجُ فِیها وهو مَعَكُمْ أینَ مَا كُنتُم وَاللّهُ بِمَا تَعمَلونَ بَصیر له مُلكُ السَّمَواتِ والأرضِ وإلَی اللّهِ تُرجَعُ الأمُورُ یُولِجُ اللَّیلَ فِی النَّهارِ ویُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیل وهُوَ عَلیم بِذاتِ الصُّدُورِ

یکی از نکات جالب در آیات فوق صفت « ظاهر » و « باطن » در مورد خداست.

براساس صفت « ظاهر » ، خداوند از طریق آیات بر همگان ظاهر شده و از این حیث نیازی به تعمق نیست و براساس صفت « باطن » نیز تعمق در ذات الهی به نتیجه نخواهد رسید.

حاشیه :

1- چند وقتیه به دلیل کثرت اشغالات درسی بنده و اشتغالات کاری صاحب وبلاگ ، فقط فرصت میکنم برخی مطالب مفیدی رو که میخونم ، اینجا بطور خلاصه بزارم.
مطلب فوق نیز خلاصه ای بود از مقاله ای با نام « حدیث أقوامٌ مُتَعَمِّقون ، مدح یا مذمت؟ » از آقای برنجکار که در شماره 31 فصلنامه نقد و نظر اومده. ( دریافت متن کامل مقاله )
2- مشهد هم جای همه خالی بود ، اینم یه عکس از بارگاه نور خدا در ظلمات زمین ، به عنوان سوغاتی!
3- راستی شعبان هم رسید ها ! در صلوات شعبانیه میخونیم : «شعبان الذی حففته منک بالرحمة و الرضوان...» خدا توفیق بده به سنت و روش پیامبر در این ماه عمل کنیم. صلی الله علیه و آله.
4- انشاءالله پست بعدی رو با موضوع کامپیوتر مینویسم که در این زمینه هم بچه های مثبت! مجهز باشن.

   


نظرات()